RSS feed voor het nieuws van www.elkz.nl

plus minus gleich
"Vergeving is Gods gebod." - Maarten Luther


Historie

De Evangelisch-Lutherse Gemeente in Zwolle

 

De Evangelisch-Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden behoorde tot 1 mei 2004, de verenigingsdatum van de Protestantse Kerk in Nederland, met haar circa 20.000 leden tot de z.g. "kleine kerken".

Internationaal zijn de Lutheranen met 75 miljoen leden echter de grootste reformatorische groepering, verenigd in de Lutherse Wereld Federatie, gevestigd in Genève.

De Protestantse Kerk in Nederland is lid van de Raad van Kerken in Nederland, de L.W.F. de W.A.R.C. en R.E.C. en van de Wereldraad van Kerken.

De Evangelisch-Lutherse gemeente Zwolse bestaat uit circa 450 leden, die in een uitgestrekt "kerkelijk gebied" rond Zwolle wonen, met als belangrijkste plaatsen Zwolle, Meppel, Steenwijk, Coevorden, Hardenberg, Hoogeveen, Nieuwleusen, Dalfsen, Ommen, Heino, Hattem en Heerde.

KOESTRAAToudIn Zwolle is het Lutheranisme de oudste protestantse geloofsovertuiging. Omstreeks 1519 was Zwolle het eerste grote protestantse uitstralingscentrum in Nederland door de toenmalige beroemde Latijnse school hier, die in die tijd op haar hoogtepunt was. Vele geschriften van Luther werden hier gedrukt en verspreid.

Evenredig met het verloop van de Latijnse school verliep ook de Lutherse invloed in Zwolle. Na de opkomst van het Calvinisme werd de Lutherse leer zelfs verboden.

KOESTRAAToud2Duitse kooplieden, die destijds Zwolle – als Hanzestad – aandeden, kwamen dan ook in het geheim bijeen in z.g. "huisgemeenten". Deze groeiden door de jaren heen tot één Lutherse Gemeente.

De Lutherse kerk in Zwolle ligt in de oude binnenstad, aan het begin van de Koestraat (nr. 2). De kerk is ingewijd in 1649 (als schuilkerk) en is gebouwd tegen de voormalige stadsmuur. Onder het gemeentecentrum zijn de oude fundamenten van die muur nog aanwezig. In de loop der jaren hebben verschillende restauraties en verbouwingen plaatsgehad. De laatste in 1967 was zeer ingrijpend en heeft geresulteerd in het huidige fraaie uiterlijk. Doordat het vroeger een schuilkerk was doet dit uiterlijk misschien wat sober aan.

Verschillende voorwerpen in en rond de kerk getuigen van haar lange geschiedenis, zoals:

De preekstoel: deze dateert uit 1752 en werd geschonken door de schoonvader van de toemalige predikant. Ter herinnering hieraan draagt de kap het familiewapen van de schenker.

De offerkist (Godskiste) in het portaal draagt het jaartal 1647, het begin van de officiele Lutherse gemeente Zwolle in het huidige gebouw.

zwollezegelaanmuurHet zegel van de gemeente vermeldt de naam van de gemeente in de beginperiode: de "Augsburger Gemeente" d.w.z. een gemeente, die de Augsburgse Confessie (belijdenis) van 1530 is toegedaan. Deze confessie is het belangrijkste belijdenisgeschrift van de Lutheranen. Het zegel zelf stelt Christus voor als het Lam, dat zal overwinnen (Openbaringen 17:14).
Dit zegel is -als plaquette- aangebracht in de hal van het gemeentecentrum, dat naast de kerk ligt en gebouwd werd in 1975. Dezelfde voorstelling staat op één van de windwijzers op het dak van de kerk, in 1799 geschonken door een ouderling. Op de andere windvaan is de zwaan te zien.

ZwaaningangKoestraatDe zwaan vindt men op practisch alle Lutherse kerkgebouwen in Nederland. De reden hiervan zou het volgende verhaal zijn:..."Johannes Hus, een voorloper van de hervorming, woonde in Bohemen. In 1415 kwam hij vanwege zijn geloof op de brandstapel. Hij zou toen gezegd hebben: "Nun verbrennt Ihr eine Gans. Nach mir kommt ein Schwan...". Hus betekent in het Boheems "Gans", Luther zou die zwaan zijn geweest. Boven de ingang van de kerk is bij de reatauratie in 1967 een gevelsteen aangebracht met een zwaan, naar ontwerp van Han Prins. 

Bij de ingang van de kerk ligt een grafzerk, waarop de namen van verschillende voorgangers, die in de kerk begraven liggen, staan vermeld.

Bij de zijgevel van de kerk, aan de Blijmarkt, staat een pomp. Dit was één van de voormalige stadspompen van Zwolle.