RSS feed voor het nieuws van www.elkz.nl

plus minus gleich
"God als vriend te hebben is fijner dan alle vriendschap van de wereld." - Maarten Luther


De preek van Zondag 5 mei 2013

E-mailadres Afdrukken

Vandaag is het
bevrijdingsdag, wat een groot goed, dat we na het herdenken van allen die
gestorven zijn in deze en andere afschuwelijke oorlogen de vrijheid mogen
vieren. Uiting mogen geven aan onze dankbaarheid en vreugde over hoe we in ons
land kunnen leven zonder dreiging van bombardementen, deportaties, martelingen
en andere vreselijke oorlogshandelingen. Velen van ons hier hebben de oorlog
niet zelf meegemaakt. Maar we weten hoe de pijn van verliezen en heftig
belastende herinneringen mensen tot in lengte van jaren kunnen kwellen. Ook
tweede en derde generatieslachtoffers weten daar alles van. We moeten diep
respect blijven koesteren voor deze mensen die nog altijd lijden onder de
oorlog. Des te groter is de waardering voor het kunnen leven in een vrij land.
Vrede en vrijheid, niet alleen op 5 mei, maar dagelijks mogen we daar dankbaar
voor zijn.

Bevrijdingsdag is geen kerkelijk feest maar zeker nu het
dit jaar op zóndag 5 mei is, is het goed er ook in onze dienst bij stil te
staan. Bovendien gaat het in de tekst van Johannes over vrede. Over twee
soorten vrede zelfs: mijn vrede is het die ik u geef, zegt Jezus, niet zoals de
wereld geeft, geef ik aan u.

Wereldse vrede gaat over het afwezig zijn van conflicten.
Hier en nu kunnen we zeggen dat wij in vrede leven, in ons land waar we ons
niet met wapens hoeven te verdedigen tegen een overmacht. Maar klopt dat ook
echt? Wel , als je het vergelijkt met de situatie van de tweede wereldoorlog. En
dat is een regelrechte zegen. Vrij zijn van oorlog betekent dat we ook vrij
zijn tot het overstijgen van onze eerste levensbehoefte, namelijk die aan
veiligheid. En dat we ruimte krijgen om aandacht te geven aan een goede manier
van omgaan met onszelf, met elkaar, en met de aarde. In veel delen van onze
wereld kan dit niet, altijd is het ergens oorlog, wordt ergens gevochten en
lijden mensen onder overheersing door regimes die niet uit zijn op rust en
vrede. Een reden te meer om ons bewust te zijn van ons geluk te leven in een vrij
land.

Maar betekent dat ook dat er geen conflicten zijn? We
hebben nog altijd een leger voor het geval dat, de AIVD is alert op mogelijke
aanslagen, de beveiligingsmaatregelen vorige week bij de inhuldiging van onze
nieuwe koning waren niet voor de poes. Echte vrede, het werkelijk afwezig zijn
van conflicten, dat lijkt voor ons mensen niet weggelegd. Daarvoor zijn vaak de
belangen te tegenstrijdig, hebben we te weinig mogelijkheden om allemaal mèt
respect voor de ander te krijgen wat we willen hebben. We hebben teveel
onvervulde verlangens, te veel pijn die verwerkt moet worden, zijn vaak te gekwetst
om werkelijk los te kunnen komen van verdriet en ongenoegen. Dat is niet iets
om ons voor te schamen, het hoort bij het mens zijn. Behoefte aan controle en
macht, vaak uit angst geboren, maar soms ook uit wellust, meer aanzien willen
hebben, meer bezit of zeggenschap, het zijn allemaal drijfveren die in ons
kunnen zitten. Daar hebben we het mee te doen. Of toch niet?

Een hogere, hemelse vrede zegt Jezus ons aan. Maar wat is
dat?

Als je googelt op de woorden hemelse vrede vind je 33
pagina's lang niets dat met het evangelie te maken heeft. Het Plein van de
Hemelse Vrede komt in vele toonaarden voorbij, als toeristische trekpleister,
als historische plaats van protest en revolutie en als grootste plein van de
wereld. Verder is er in Cadzand een bed en breakfast dat De hemelse vrede heet.
Het logo is een duif met een takje in de bek, op een wolk. Een verwijzing naar Noach,
naar een nieuw begin? Bijzonder voor een hotel, deze verwijzing. Maar deze
Hemelse Vrede is meer: het  is ook een ontmoetingsplaats, waar mensen gestimuleerd worden zich te
bezinnen op een actieve bijdrage aan de vrede. Vlak bij het hotel bevindt
zich  een wereldvredesvlam als symbool
voor vrede, saamhorigheid en vrijheid. Overal ter wereld branden dit soort
vredesvlammen, de stichting die dit organiseert zegt: we geloven in de
essentiële vrijheid van de menselijke geest om overal en altijd vrede te maken.
Ze wil mensen inspireren en er van bewust maken dat ieder individu op ieder
niveau een rol kan spelen bij het creëren van vrede.

Vrede kunt je dus
maken, overal en altijd. Maar is dit hemelse vrede?

het  is ook een ontmoetingsplaats, waar mensen
gestimuleerd worden zich te bezinnen op een actieve bijdrage aan de vrede. Vlak
bij het hotel bevindt zich  een
wereldvredesvlam als symbool voor vrede, saamhorigheid en vrijheid. Overal ter
wereld branden dit soort vredesvlammen, de stichting die dit organiseert zegt:
we geloven in de essentiële vrijheid van de menselijke geest om overal en altijd
vrede te maken. Ze wil mensen inspireren en er van bewust maken dat ieder
individu op ieder niveau een rol kan spelen bij het creëren van vrede.

Vrede kunt je dus
maken, overal en altijd. Maar is dit hemelse vrede?

het  is ook een ontmoetingsplaats, waar mensen
gestimuleerd worden zich te bezinnen op een actieve bijdrage aan de vrede. Vlak
bij het hotel bevindt zich  een
wereldvredesvlam als symbool voor vrede, saamhorigheid en vrijheid. Overal ter
wereld branden dit soort vredesvlammen, de stichting die dit organiseert zegt:
we geloven in de essentiële vrijheid van de menselijke geest om overal en
altijd vrede te maken. Ze wil mensen inspireren en er van bewust maken dat
ieder individu op ieder niveau een rol kan spelen bij het creëren van vrede.

Vrede kunt je dus
maken, overal en altijd. Maar is dit hemelse vrede?

In lied 477 gaat het ook over Hemelse vrede: Hemelse
vrede, deel u nu mede, aan een wereld die U verwacht! Wij mogen zingen van
grote dingen, als wij ontvangen, al ons verlangen, met Christus opgestaan.
Eeuwigheidsleven zal hij ons geven, als wij herboren, Hem toebehoren, die ons
is voorgegaan.

Grote woorden, het gaat over eeuwigheidsleven en al ons
verlangen. En het gaat over ontvangen.

Zit daar misschien een cruciaal verschil tussen wereldse
vrede en hemelse vrede?

Dat we wereldse vrede moeten maken, en dat we hemelse
vrede ontvangen?

Als dat waar is weet ik niet wat moeilijker is, het heeft
beide mooie maar ook heel ingewikkelde kanten.

Hele praktische vragen kunnen we onszelf stellen wat
betreft het werken aan vrede in de wereld. Hoe lossen we conflicten op in de
contacten die we hebben met familie, vrienden, buren, op ons werk, in de
politiek en niet in de laatste plaats met onszelf? Zijn we liefdevol, kijken we
barmhartig naar de veroorzaker van het conflict, kunnen we overwegen om iets te
vergeven?

En hoeveel tijd besteden we aan het bevorderen van vrede
in de breedste zin van het woord? Werken we ons kapot voor status of geld of omdat
het van ons verwacht wordt en we geen nee durven zeggen tegen onredelijke
eisen? Hebben we werkelijke aandacht voor elkaar als iemand in onze omgeving in
nood zit? Durven we het aan te kaarten als we zien dat mensen zichzelf of
elkaar te kort doen? En daardoor in de knel komen?

Er zijn overal meldpunten voor tegenwoordig, vooral om te
klagen over misstanden, maar laatst hoorde ik iemand voorstellen om ook een
meldpunt voor complimenten op te richten. Misschien is zo'n meldpunt niet
nodig, maar hoe vaak geven we elkaar een schouderklopje? En laten we zo de
ander merken dat we zien hoe we waarderen wat hij of zij doet? Ook dat is vrede
brengen, innerlijke onrust teniet doen, conflicten over keuzes qua
tijdsbesteding of inzet verzachten.

Kortom, in welke mate staat vrede maken op onze agenda?
Interessante vragen in een wereld die bol staat van de spanningen en dilemma's,
die niet gericht is op rust, liefde,  ontspanning en leven in harmonie.

En nu de hemelse vrede die we mogen ontvangen.

Dat is een heel ander verhaal. Die vrede kunnen we niet
maken, die is er al en wil God ons schenken. Maar hoe moeilijk is het om dat
aan te nemen. Als we die vrede in ons willen toelaten moeten we ons in
vertrouwen overgeven aan God die ons ten diepste kent en dan nóg zegt:

'de Ene zal je zegenen en je bewaken, de ene laat zijn
aanschijn tot je oplichten en is je genadig, de ene heft zijn aanschijn tot je
op en legt op jou vrede'.

Dat betekent dat we aanvaard zijn, dat we mogen zijn wie
we zijn, dat we niet meer bang hoeven te zijn voor afwijzing of weggezet worden
als zondige mensen die buiten Gods genade zouden kunnen vallen.

Het betekent ook dat we ten diepste nooit alleen gelaten
worden, dat God er altijd is, bij ons wil zijn. Dat we ons mogen laten voeden
met brood uit de hemel en mogen drinken van de wijn van het Verbond en zo deel
mogen hebben aan de hemelse vrede. Wat een geschenk!

Dat klinkt heel aantrekkelijk, het zou toch niet zo lastig
moeten zijn om je daar aan over te geven? Helaas, er zijn boeken over vol
geschreven. Bijvoorbeeld bij Henri Nouwen kunnen we uitgebreid lezen over zijn
worsteling met deze aanvaarding. Hij beschrijft de angst en paniek, het
wantrouwen, de twijfel en onzekerheid die wij allemaal denk ik wel kennen. Het
is een sprong om dat allemaal los te laten, een sprong in het diepe. Hij
vergelijkt het met de sprong van een trapezewerker die hoog in het circus
gevangen wordt door zijn collega. Je kunt alleen maar springen als je er op
durft te vertrouwen dat je gevangen wordt. De vanger doet het werk, niet de
springer. Een prachtig beeld. God vangt, wij hoeven alleen maar te springen. En
de heilige Geest nodigt ons daartoe uit, inspireert ons om het er op te wagen.

Leven vanuit dit geloof, dit innerlijk weten laat veel in
ons leven kantelen. Een stille vreugde wordt dan ons uitgangspunt, van waaruit
we naar onszelf en de mensen om ons heen kijken. Liefde en compassie gaan ons
leiden in onze oordelen over hoe wij zelf en anderen leven. Troost en
bemoediging komen dan diep van binnenuit, het zijn geen loze woorden meer, maar
we geven door wat we zelf hebben toegelaten in ons hart: Gods vrede is er voor
ons, voor de mensen om ons heen, voor alle mensen waar ook ter wereld. We zijn
allemaal kinderen van God, de een niet meer of minder dan de ander.

Het toelaten van de hemelse vrede in ons leven maakt ruimte
voor het werken aan vrede in de wereld.

God laat de mensen niet alleen, ook niet als Jezus naar
Hem terugkeert bij zijn Hemelvaart. Zijn Liefde blijft altijd bij ons.

Amen