RSS feed voor het nieuws van www.elkz.nl

plus minus gleich
"Oorlog is de grootste plaag die de mensheid teistert. Het vernietigt religie, het vernietigt staten, het vernietigt families." -

Maarten Luther




De preek van zondag 12 mei

E-mailadres Afdrukken

Preek zondag 12 mei 2013

"Ik laat u niet als wezen achter", zegt Jezus tot zijn leerlingen. Die woorden verklaren ook de traditionele naam van deze zondag tussen Hemelvaart en Pinksteren: wezenzondag. Wezenzondag. Tussen het niet meer en nog niet van Christus'aanwezigheid..

Dat de leerlingen van Jezus en ook de kerk later zich verweesd gevoeld heeft, nadat Jezus aan het kruis gestorven was, is goed invoelbaar. Zoveel momenten en perioden van godverlatenheid in de geschiedenis. Maar het geldt ook voor ons nog: wij ervaren ook in onze tijd, in de kerk van tegenwoordig, in ons eigen geloof, nog altijd wat het betekent om in het geloof nooit zonder twijfel, nooit in complete zekerheid te verkeren over de aanwezigheid van God. En de grote vraag: waar is God temidden van alles wat in de wereld tussen mensen falikant in het honderd loopt, In Syrië en waar ook maar. Juist wie in God gelooft, op Gods moederlijke of vaderlijke leiding zijn of haar hoop stelt temidden van die ellende, kan zich als een wees voelen.

Verweesd zijn, dat betekent; alleen achter gebleven, zelf je weg in het leven moeten zoeken. De discipelen, die Jezus persoonlijk gekend hebben, hebben de verbondenheid met hem en daardoor ook het moeten missen van Jezus misschien het duidelijkst zo gevoeld. Er was voor hen een heel duidelijk vóór en ná de kruisiging, zeker na de gebeurtenis van de opstanding. Voor ons is dat anders: wij leven steeds na dat alles en hebben alles van horen zeggen. Maar of dat wat uitmaakt voor het geloof?.

Als Jezus deze woorden uitspreekt, is het nog niet zover. Hij spreekt ze aan de vooravond van alle gebeurtenissen die leiden tot zijn dood en opstanding. "Ik laat jullie niet als wezen achter", dat zou je dus kunnen zien als een voorzorgsmaatregel, waarmee hij zijn leerlingen als het ware 'verzorgd' wil achterlaten. Heel de rede die Jezus uitspreekt aan de pesachtafel wordt ook wel 'het testament van Jezus' genoemd. Daar horen al zijn woorden bij over hoe wij, die hem willen volgen, met hem verbonden zullen blijven in liefde en in hem met God. Maar bij dat testament hoort ook de troost, dat die liefde niet geheel en al door onszelf opgebracht hoeft te worden, maar dat het een gave is van de Heilige Geest. En de Heilge Geest, zo belooft Jezus, "zal ín u zijn". Die Heilige Geest wordt hier ook 'gids en helper' genoemd - in de vertaling van Pieter Oussoren of 'pleitbezorger', zoals de NBV zegt.

Hoe daarmee te leven, met het besef of het geloof, dat Gods heilige Geest bij ons is en ons leiden, sterken en helpen wil? Ik zou zeggen: dat betekent niet, dat God ons leven leidt, maar dat wij ons leven leven, maar ons daarbij gedragen mogen weten door Gods geest. Niet dat ons leven niets is, als we dat niet ervaren. Leven heeft ook zin, ook al zien wij die zin zelf niet, tijdelijk niet of helemaal niet meer. Want de zin van het leven ligt daarin, dat wij verbonden zijn met God en met de medemensen. Weten, dat je leven en vooral: het samenleven niet volledig samenvalt met het hier en nu, maar dat het hier en nu verbonden is met een toekomst voorbij de vaak zo harde realiteit van dat hier en nu en ook aan alle bedrieglijke schone schijn, die wij ook wel ervaren. Wij zijn niet bedoeld om ten onder te gaan aan de wanhoop en ook niet, om ons te storten in enkel het genieten van het beperkte plezier dat we met onze zinnen kunnen beleven, alsof er geen andere werkelijkheid bestaat. Die houddng leidt in onze dagen tot de roofbouw op de aarde zoals wij die beleven en mede verzoorzaken.

Het is Johannes erom te doen om ons boven dat alles uit naar een nieuwe toekomst te laten uitzien. Met Pasen, met Christus'opstanding, begint volgens Johannes die nieuwe werkelijkheid, ja, dan komt Gods Rijk werkelijk onder ons. En zoals Jezus er voor zijn dood was als de rabbi en messias, die Gods Rijk in woord en daad ervaarbaar leerde en er deed zijn in tekenen, zo is is hij er na de opstanding als geest, als pleitbezorger, als 'gids en helper'. Het woord 'parakleet', dat hier wordt gebruikt, betekent letterlijk diegene die erbij geroepen wordt om ons te helpen en te verdedigen. Een advocaat, dus, de latijnse versie van parakleet. Gods Geest is er al, in deze wereld waarin wij leven. De hele bijbel, in eerste en Tweede testament getuigt daarvan, van de geest van God die over de oerwateren waait en de Gods adem die de mensen het leven inblaast, tot de begeestering van Mozes en alle profeten en noem maar op. Hij wordt erbij geroepen door God en kan door mensen worden aangeroepen.

Te geloven, dat Gods kracht als heilige Geest steeds op een nieuwe, krachtige wijze wijze bij ons is, is bij alles wat we meemaken een enorme troost, temidden van deze ontzinde wereld en in onze eigen tegenslagen, zorgen en verdriet. Het geeft ons geloof ook dynamiek, het maakt, dat we niet krampachtig hoeven te denken dat het allemaal van ons afhangt of dat het geloof ongeschonden geconserveerd zou moeten worden. Ons wordt het geloof aangeboden in een God, die meegaat en die zich uitspreekt als Gods levende Woord en als geestkracht die zich uitademt en ons leven blijft inademen. Daar hoeven we zelf niet steeds alles nieuw voor te bedenken. Maar we worden wel geheel en al serieus genomen. God doet een beroep op ons om lief te hebben wie en wat God ons geeft in Christus. Zo worden wij deelnemers aan de liefde, die van God uitgaat en nemen wij deel ook aan Gods toekomst, warain die liefde uiteindelijk de wereld zal overwinnen. Natuurlijk is het allemaal taal, die bij Johannes vandaan komt. Maar het hoort ook helemaal bij hoe wij hier en nu kunnen leven vanuit het geloof. Want de heilige Geest wil nu bij en in ons wonen, om ons die liefde steeds te binnen te brengen en vanuit die liefde te leven. Wij zijn niet alleen, wij hebben een helper en een gids waardoor het leven leefbaar en nooit meer zonder hoop zal zijn.