RSS feed voor het nieuws van www.elkz.nl

plus minus gleich
"Oorlog is de grootste plaag die de mensheid teistert. Het vernietigt religie, het vernietigt staten, het vernietigt families." -

Maarten Luther




de preek van zondag 28 december 2014

E-mailadres Afdrukken

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Vandaag is het 28 december, nog maar drie dagen geleden vierden we de geboorte van het Christuskind en nu zitten we met onze evangelielezing al weer midden in de ellende. En niet alleen door het verhaal over de noodzakelijke vlucht van Jozef en Maria met hun pasgeboren kind worden we daar aan herinnerd. We leven zelf midden in een wereld vol rampen, deels veroorzaakt door de natuur maar helaas ook, net als in het verhaal over de afschuwelijke acties van Herodes, doen mensen elkaar het ergste aan wat kan: moord en doodslag, elkaar ontnemen wat het meest kostbaar en waardevol is, de mogelijkheid om in vrijheid te leven. Vaak letterlijk, maar soms ook figuurlijk, wanneer er geen respect is voor het verschil dat tussen mensen bestaat. Koning Willem Alexander zei het in zijn kersttoespraak heel toepasselijk: mensen kunnen alleen echt vrij zijn als zij zichzelf mogen zijn in een samenleving die accepteert dat mensen van elkaar verschillen.

Het afgelopen jaar is wel een jaar van grote rampen genoemd, we hadden soms het gevoel dat de wereld in brand stond en niet zo'n beetje ook. Beangstigend dichtbij kwamen de wereldconflicten soms, ons ruim voorgeschoteld door televisie en internet.

In de Trouw van afgelopen week las ik een heel klein gespreksverslagje. Ik lees het u voor :

Hoe gaat het met U?

Nou, je mag het best weten, het is zo moeilijk op dit moment in de wereld. Zo rommelig ook overal... Ik heb  er in mijn kerststal een tweede kribje bijgezet.

Wat een interessante beslissing om een tweede kribje er bij te zetten. Het riep bij mij meteen de vraag op wat daar dan in zou moeten liggen. Hebben we behoefte aan een tweede Jezus? En moet die dan het zelfde doen als de eerste en tot nu toe enige? Of moet er misschien iets heel anders in dat kribje terecht komen, aanbeden worden door de herders en de koningen, vluchten ook en terug komen?

Dat staat er in Trouw allemaal niet bij, dus we zullen nooit weten wat de meneer of mevrouw die dit zei bedoelde. Maar we kunnen er wel zelf over nadenken wat wij er van vinden.

Een tweede kribje,  en dan? Ik weet het niet. Zou het helpen om met meer kracht de Liefde die God in onze wereld heeft laten komen zichtbaar te maken? Of is dat niet nodig? Gods liefde en barmhartigheid zijn zo alomvattend dat ik  me niet goed kan voorstellen dat het zou helpen om daar nog een tweede Christus naast te zetten, wat zou Hij nog kunnen toevoegen?

Uit het gesprekje klinkt  ongerustheid en misschien zelfs wanhoop: het is niet goed in de wereld, we moeten wat doen, misschien helpt een tweede kribje, anders weet ik het ook niet.

Hebben wij alternatieven? In het verhaal dat we lazen heeft Jozef twee keer een droom. In de droom krijgt hij aanwijzingen voor wat hij moet doen om zijn zoon te redden en daarna dat hij met Maria en het kind terug moet keren naar Israël. Uiteindelijk volgt nog een derde droom waarin hij gewaarschuwd wordt om niet terug te keren naar Judea en vertrekken ze naar Nazareth. En zo komt het voor dit deel van het leven van Jezus goed, kan hij gedoopt worden, de verzoekingen in de woestijn weerstaan en zijn weg gaan waarin hij Gods liefde belichaamt.

In de dromen krijgt Jozef belangrijke boodschappen. Stel je voor dat hij er niet naar gehandeld had! Wat er dan gebeurd was, of misschien moeten we meer zeggen wat er dan niet gebeurd was of zichtbaar geworden was, dat is nauwelijks te overzien. En is dat niet precies wat in ons leven ook een rol speelt? Durven wij te luisteren naar waarschuwingen, naar dromen, naar idealen, naar hoe het op zijn best zou kunnen? Of blijft daar toch veel verborgen?

Angst is een slechte raadgever wordt wel gezegd, maar is dat altijd zo? Of moeten we daar genuanceerder naar kijken? Angst kan ons ook waarschuwen voor gevaar dat dreigt en dan is het maar goed dat we daar op reageren. Tegenwoordig wordt vaak gezegd dat we meer in het nu moeten leven. Het klopt dat dat een stuk rustiger is, maar kunnen we het ons permitteren om ons bijvoorbeeld niet met de toekomst van onze aarde bezig te houden? Dan lopen we met zijn allen de dood tegemoet. Als we het leven willen behouden en willen bewaken dat er plaats is voor de liefde van God, zullen we onze angst en waarschuwingen serieus moeten nemen en stappen moeten zetten, dan kunnen we niet alleen er voor zorgen dat we ons nu goed voelen.

En stel dat we geen idealen zouden hebben, dat we allemaal zouden denken dat het onze tijd wel zou duren. Dat we ons beter maar niet druk kunnen maken over hoe het verder moet met onszelf, de wereld dicht om ons heen met de mensen die ons lief zijn of die op ons pad komen en de grote wereld waarin keuzes gemaakt moeten worden over het behoud van de schepping, wereldvrede, honger- en armoedebestrijding en noem zo nog een paar dingen op. Dat zou zijn alsof Jozef met Maria en het kind in Egypte was gebleven, veilig, maar ook zonder tot de bestemming te komen die bedoeld was.

Weet hebben van de dromen en idealen die God ons ingeeft , diep van binnen weten wat het doel van ons leven is en op grond daarvan keuzes maken, als we dat doen hoeft er niet een tweede kribje bij. Dan kan de Liefde van het Christuskind genoeg plaats krijgen in de harten van alle mensen van goede wil.

En juist dat is nu vaak zo moeilijk. Want we zijn ook mensen, die tijd en energie nodig hebben om ons staande te houden. We leven in een wereld die niet veilig voelt en waarin we vaak het gevoel hebben dat we op onze hoede moeten zijn. Al te goed is buurmans gek is niet voor niks een spreekwoord. En als er een ontslag boven je hoofd hangt of je werkt je over de kop omdat er zoveel van je wordt gevraagd, hoeveel ruimte heb je dan nog om eens rustig achteruit te gaan zitten en na te denken over wat je echt belangrijk vindt? Wat moet je in de confrontatie met vluchtelingen en asielzoekers, die je best een goed leven gunt maar je zou zelf ook zo graag eigen woonruimte hebben? En hoe moet je omgaan met mensen die hele andere dingen in het leven belangrijk vinden dan jij en keuzes maken waar jij niks mee hebt? Of als je bang bent omdat je zorg nodig hebt en niet weet hoe dat geregeld wordt?

Kom je er dan nog aan toe om echt stil te staan bij wat God van je vraagt? En over wat jij te bieden hebt aan een wereld verloren in schuld, zoals het zo treffend staat in het derde couplet van Stille Nacht, heilige Nacht.

Volgende week is het nieuwjaar. En deze tijd, tussen kerstmis en oud en nieuw gebruiken veel mensen om achterom te kijken naar het afgelopen jaar en vooruit naar het komende.  We maken de balans op van verdrietige en fijne gebeurtenissen maar dat niet alleen. Voor het nieuwe jaar nemen we ons ook vaak dingen voor die we anders willen doen. De meeste goede voornemens, dat is bekend uit onderzoeken, sneuvelen binnen een paar weken, maar dat geeft niet. Het gaat er ook om dat we stil staan bij hoe we het zouden willen, dat geeft al een ander gevoel dan maar door hobbelen op het vertrouwde pad zonder moment van bezinning en keus.

En als we dat nu eens zouden doen vanuit de boodschap die Paulus aan de christenen in Galatië geeft. Hij legt uit dat we bevrijd zijn, geen slaven meer. Dat we ons niet meer hoeven te laten leiden door wetten en regels die bij deze wereld horen.  God heeft ons als zijn eigen kinderen aangenomen en de Geest gegeven die bij Jezus Christus hoort.

Leven vanuit die Geest betekent houden van elkaar, blij zijn en leven in vrede. Paulus schrijft dat als je bij Jezus Christus hoort, dat je je dan niet laat leiden door slechte verlangens. En dat je altijd elkaar moet helpen om het goede te doen. Elkaar bij de les houden dus ook, samen zorgen dat we niet terugvallen in oude regels en wetten die niets te maken hebben met Gods heil maar die ons willen beknotten in de ervaring geliefde kinderen van God te zijn.

Een tweede kribje, naar ik aanneem met een tweede Christuskindje,  ik weet het niet, dat lijkt me niet de oplossing. Meer ruimte voor het luisteren naar waarschuwingen, dromen en idealen en dan vanuit het weten dat we vrije mensen zijn, kinderen van God, geen slaven die de wet moeten volgen, als we daar de komende week ons op zouden richten, dan krijgen die goede voornemens een extra dimensie. Dan ontstaat er een verbinding tussen ons geloof en de keuzes die we in ons leven willen maken.

Goede voornemens houden ons vooral bezig rond de jaarwisseling, maar net zoals we eigenlijk elke dag ons bewust zouden moeten zijn van de betekenis van kerstmis en Pasen, zo zou ik ons ook allemaal gunnen dat we het hele jaar door regelmatig tijd nemen om te doorvoelen hoe het is om te leven vanuit de Geest van Christus.         Amen