RSS feed voor het nieuws van www.elkz.nl

plus minus gleich
"Onze naaste is ieder mens, in het bijzonder die onze hulp nodig heeft." - Maarten Luther


De preek van zondag 9 oktober 2016

E-mailadres Afdrukken

gebed:

Eeuwige,

zie ons hier samen in dit huis van gebed

wij zoeken naar woorden en tekenen

die richting kunnen geven aan ons bestaan.

Spreek uw woord tot ons

dat ons van vreemden

tot vrienden maak,

van zieken tot gezonden

omwille van hem

die onze heelmeester is

Jezus Messias, onze heer,

vandaag en alle dagen Amen

inleiding 1e lezing 2 koningen 17

De eerste lezing schetst ons wat er gebeurt

wanneer je je als volk niet houdt aan je eigen riten

en het geloof in je eigen God, De Ene.

We horen hier slechts een gedeelte van een afschuwelijk verhaal, als ik het zo mag zeggen,

Hoe het volk dat in het beloofde land woont de gebruiken van de oorspronkelijke bevolking over neemt,

andere goden vereert,

tot en met het brandofferen van je eigen zoon toe.

En .. Dat de eeuwige zich van hen afkeert, hen verwerpt, vernedert en uitlevert aan de Assyriers, de plunderaars,

en uiteindelijk verstoot

staat er in de tekst voorafgaand aan de lezing van vandaag

Eerst wordt het Noordrijk daarom prooi voor de vijand en vernietigd, dit gaat gepaard met grote deportaties van de bevolking en andere volkeren worden naar Samaria verplaatst. Zij hebben hun eigen goden en gebruiken,

dat zint de eeuwige niet

en hij stuurt eerst leeuwen op hen af, dat helpt niks,

later vraagt de koning van Assyrie zelfs

één van de priesters van Israel om terug te gaan

om de Samaritanen over de Eeuwige te onderwijzen,

of dat voldoende helpt?

We horen dit verhaal omdat het ons inzicht kan geven in wie er nu wordt bedoeld als er in de Schrift over Samaritanen wordt gesproken, wat zijn dat voor lieden?

_

Overdenking bij Lucas 17,11-19

Wat het verhaal van de eerste lezing ons vandaag oplevert

is volgens mij het besef dat je niet zomaar

van mensen uit andere culturen kunt verwachten

dat ze alles waar zij in geloofden opgeven

en het nieuwe volmondig omarmen..

Dat werkte niet in de Oude Tijden,

hoezeer de verhalen ook de toornige God inbrengen

en onheil laten brengen, of hoe ook profeten en priesters waarschuwen en onderricht geven.

Zowel de Samaritanen als de Israelieten,

zegt onze schriftlezing vandaag houden uiteindelijk vast

aan hun eigen goden of God en brengen daarbij eer

aan de God of de Goden van het land waar ze terecht gekomen zijn.

Tot op de dag van vandaag staat er ten overvloede nog bij.

Trek dat gerust maar door naar onze dagen,

ook nu grote volksverhuizingen op vele plekken in de wereld. Inburgeren is het sleutelwoord en moet de oplossing zijn

om alle verschillen teniet te doen.

met de verhalen uit 2 koningen in het achterhoofd

zou ik zeggen: vergeet het maar!

laten we elkaar alsjeblieft respecteren ,

ieder mens met een eigen geschiedenis en cultuur,

zoekend naar een plek waar in vrede geleefd kan worden

en niemand wordt buitengesloten.

Hiermee komen we vanzelf bij de evangelielezing van vandaag. het buitengesloten worden is ook van alle tijden

en gebeurt om velerlei redenen.

De belangrijkste is wel vermoed ik: niet geconfronteerd willen worden met degene die anders is dan jij/wij.

wetsovertreders stoppen we weg in gevangenissen met hoge muren erom heen, iemand die een groot verdriet heeft mijden we als de pest, wie de psychische druk van deze tijd niet aankan is sneu en nou ja, u weet zelf wel wat ik bedoel.

Wat mooi, wat mooi, dat we de Schrift nog hebben

met het voorbeeld van de man van Nazareth,

u en ik willen ons er in ieder geval nog door laten gezeggen.

Wie onderligt in stof en slijk

maakt God aan edelen gelijk

was de poëtische versie in psalm 113

in gewoner Nederlands gezegd:

Hij richt de arme op uit het stof,

Hij trekt hem omhoog uit het vuil.

een boodschap van : vertrouwen op nieuwe kansen,

hoe uitzichtloos je situatie ook lijkt.

Even snel gezongen zojuist, maar het zijn woorden van een program: dat staat je te doen als mens van God :

elkaar oprichten, het vertrouwen wekken,

toekomst aanzeggen

ja maar... ja dus maar. zoek de grenzen van je comfortzone maar op en waag het erop.

dat is precies wat hier vandaag in het evangelie gebeurt.

Onderweg naar Jeruzalem, nog steeds trekt ook Jezus door een grensgebied, tussen wat vertrouwd is en vreemd.

en daar gebeurt het. je komt het onbekende tegen,

de onbekende, maar ook dat in jou wat je nog niet vermoed, op de grens wordt het spannend

en komt het erop aan.

Als je veilig in je eigen kringetje blijft ronddraaien

kom je nooit een stap verder, toch?

Wel is er moed voor nodig, om naar de grenzen van je leven te gaan en dan te kijken hoe het er met jou voor staat,

wat voor nieuwe kansen zich voordoen.

Kijkend naar die tien melaatsen, die geen kant op kunnen... het verhaal staat bol van woorden die beweging suggereren het is een gaan en komen, terugkomen ook,

en onderweg zijn, ter aarde vallen en weer opstaan.

Een en al beweging.... mooi om bij stil te staan nu,

waar ogenschijnlijk niets kan gebeuren

gebeurt heel heel veel. Hoopvol thema voor u en mij.

En hoe loopt het contact:

de melaatsen blijven op gepaste afstand van Jezus en zijn gevolg.

Er is alleen die bede: Jezus, meester, heb medelijden met ons.

Ja, ondanks dat wij zo onze eigen gebruiken en geloof hebben weten we wie je bent, Jezus, meester, leraar,

man Gods... als er iemand iets voor me kan betekenen

dan ben jij het.

het gebed is een uiting van geloof en vertrouwen,

niet eens een vragen om genezing.

heb medelijden: Zie mij, zie de mensen die wij zijn,

we zien er niet uit.

Wat hier gebeurt beste mensen, is gebed van de bovenste plank. je kwetsbaarheid laten zien, terwijl je echt niet van tevoren weet of het gaat helpen, eerlijk zijn, zie mijn geschonden wezen, vertrouwen dat God je ziet, zoals je werkelijk bent.

Een mens moet vaak heel veel overwinnen om zich zo te kunnen opstellen, maar wat kan het genezend, helend zijn, om te mogen zeggen: hier ben ik, dit ben ik, in al mijn ellende, met alles wat er fout gegaan is,

wijs me niet af, zie me aan, laat me niet alleen.

In de gevangenis mag ik soms met mannen dat doormaken, overwint iemand zijn stoere -met mij is niks aan de hand- houding en mag de foutheid, de gebrokenheid van het bestaan gezien worden, soms alleen maar even in de veilige ruimte van mijn kamer, daar waar God aanwezig is,

zeggen mannen dan.

Wijs me niet af, laat me niet alleen, in de afzondering van een isoleercel, maar ook in het gewone leven,

in een ziekenkamer, in een huis op de bank,

het is het verlangen om te mogen zijn, gezien te zijn, gekend.

En ja , dan ben je in beweging gekomen, je hebt het uitgesproken, benoemd, vertrouwend op heling.

Het mooie van dit verhaal van Lukas beste mensen,

is voor mij dat hier Jezus niemand aanraakt,

geen speeksel gebruikt, geen omhelzing of zo,

nee, hij bewaart de gepaste afstand.

Dat is ook iets voor ons om te onthouden,

niet te dicht bij komen, het niet voor een ander gaan invullen of over nemen.

Dat geeft je trouwens ook heel veel ruimte,

als je erbij stil staat.

En degene die de bede heeft uitgesproken

blijft in zijn eigen waarde, hij wordt geen object van zorg.

Jezus zet ze in beweging.:

hup, ga je aan de priesters laten zien.

dat is alles. is dat alles?

ja, dat is alles. heb maar vertrouwen en geloof dat iemand zelf de kracht vindt en krijgt om te genezen.

Nodig is: onderweg gaan, stappen zetten, dingen uitproberen, pogingen wagen,

risico nemen ook, gaan en volharden, vooral dat ja.

Al gaande en doende kom je verder. Grijp zo'n kans met beide handen aan zou ik zeggen,

en dat doen ze hier dan ook.

Ze vertrouwen op deze Jezus, op deze meester en gaan rechtstreeks naar de priesters die moeten vaststellen of ze genezen zijn, ze kennen hun schriften, het staat in leviticus 14.

Ze weten hoe het hoort en gaan, vertrouwvol. En onderweg worden ze gereinigd, Jezus heeft niks verbodens hoeven doen, heeft ze niet aan hoeven raken,

hem kun je deze keer niets verwijten.

Hoe menselijk deze Samaritanen zijn blijkt uit het eind,

de clou van het verhaal.

Negen van de tien pakken met beide handen het nieuwe leven op, verliezen zich in de mallemolen van iedere dag

en zijn vergeten door wie ze in beweging werden gezet.

je hoort dan ook niks meer van hen.

dat gaat bij ons ook zo: pastor als ik weer buiten ben

dan schrijf ik u hoe het met me gaat,...

Het gebeurt maar sporadisch, en dat is bij ons maar goed ook, wanneer iemand zijn leven weer op de rails krijgt

moet ie niet steeds om blijven kijken,

maar vooruit, toekomst bouwen.

Toch, toch, in ons verhaal van vandaag is er die ene,

die terugkomt, en God looft. Nota bene ook nog een samaritaan. we hebben zostraks al gehoord hoe dat zat met Samaritanen, ze geloven wel, maar toch ook weer heel anders. Hij komt terug en verbindt zich met Jezus,

met het geloof, met het vertrouwen in met de mogelijkheid om op de grensgebieden van je leven

andere nieuwe wegen in te slaan.

Hier ben ik, aan uw voeten heer, sta op en ga, .

Voor de geïnteresseerden onder ons:

het werkwoord dat Jezus hier gebruikt is in het grieks hetzelfde als wat aan het begin van dit verhaal gebruikt werd bij: op zijn reis naar Jeruzalem.

ga mee, sluit je aan, volg me naar Jeruzalem....

en dat zegt hij dan tegen een vreemdeling....

een samaritaan....

Maar die had het dan ook goed begrepen,

het rijk van Gods breekt niet aan in de tempel

of door voorschriften te onderhouden,

het begint bij de man van Nazareth,

in zijn handelen is de eeuwige te kennen,

bij hem wil de genezene zijn dank aan de Ene brengen.

Lied: Lied 998

Gebeden;

Gij die ons het beheer over de aarde hebt gegeven

en ons de vruchten van uw werk laat proeven,

zie hier de gaven die wij u opdragen,

vergaard met het werk van onze handen

zegen onze gaven

dat zij tot zegen moge zijn

voor.. en de gemeenschap die hier samenkomt

amen

Eeuwige Onze God

u laat zich kennen met uw naam

Ik zal er zijn,

wees hier met ons

en hoor als wij u bidden

Voor hen die in deze wereld

uitgestoten, buitengesloten worden

om wie ze zijn, omdat ze anders zijn

Geef ons lef

om in ieder mens uw Beeld te zien

Voor wie ziek zijn naar lichaam of geest

die worden gemeden als de pest,

beroerd tot in hun diepste wortels,

spreek uw woord Eeuwige

dat in hen het besef doorbreekt

van uw helende nabijheid

uw geestkracht die te leven geeft

zodat zij de lofzang kunnen zingen

Voor wie zich beroepshalve en vrijwillig

inzetten en zorg dragen voor de gewonde mens

dat zij in ieder mens

U blijven zien

en respectvol de ander tegemoet treden

Geef hen daartoe wijsheid en inzicht.

Voor de intenties van deze geloofsgemeenschap