RSS feed voor het nieuws van www.elkz.nl

plus minus gleich
"God schrijft het evangelie niet in de bijbel alleen. Ook op bomen en in de bloemen en wolken en sterren." - Maarten Luther


Verheug je en wees in geen ding bezorgd.

E-mailadres Afdrukken

uitleg en verkondiging bij Filippenzen 4: 4-9 en Lucas 1:39-56

Gemeente van Jezus Christus,

Vanmiddag om drie uur luiden de kerkklokken in heel Nederland, 350 keer, ongeveer een kwartier lang. 350 verwijst naar het aantal CO2 deeltjes in de atmosfeer per miljoen dat als veilig geldt; de huidige concentratie is 390 deeltjes. Wij kunnen aan dat klokluiden niet meedoen. Toen onze kerk in 1649 werd gebouwd, mocht men van het (calvinistische) stadsbestuur geen toren bouwen en geen luidklok ophangen. Er mochten ook geen ramen aan de straatzijde zijn- de lutheranen werden wel gedoogd, maar ze mochten niet opvallen…..

Toch gaan we vanmiddag om drie uur wel meedoen hoor! Ik ga met een djembé in de open kerkdeur zitten om het klokgelui van de andere kerken te ondersteunen en misschien komt er iemand met een midwinterhoorn bij. Als u mee wilt doen, welkom!

Uren geleden is dat klokkenluiden al begonnen op de Fiji eilanden in de Stille Oceaan, toen het daar drie uur ´s middags was. Het geluid gaat dus de hele wereld over, als signaal naar degenen die in Kopenhagen vergaderen over een klimaatverdrag. Als teken van onze bezorgdheid over de toekomst van onze aarde. Het gaat om de vraag: willen wij de toekomst dragen ter wille van hen die na ons komen. En ja, het gaat om veel tegenstrijdige belangen. Ligt het op de weg van de kerk om daarover mee te praten en te denken? Nou en of - lees het artikel van Greetje Witte en Eddy Weeda in onze Flambouw er maar op na.

We zullen met ons allen offers moeten brengen om het tij te keren, offers die heel wat verder gaan dan een wat duurdere chocoladeletter van de groene Sint.

We hebben alle redenen om heel erg bezorgd te zijn – en dat zeg ik vandaag, op zondag Gaudete: verheug je, betekent dat, wees blij. Verheug je en wees over niets bezorgd….

Zo staat het in de brief aan de Filippenzen. Nu had Paulus, die dat schreef, genoeg om zich zorgen over te maken. Hij schreef deze brief vanuit de gevangenis in Rome aan de eerste gemeente die hij in Europa gesticht had. Er was onenigheid – tja, zelfs in de kerk gebeurt dat wel eens….- en Paulus kon er niets aan doen behalve schrijven. En dan schrijft hij: verheug je en wees in geen ding bezorgd. Onder al zijn zorgen en angst zit een diep vertrouwen op God, dat is de basis van zijn bestaan. Wat er ook gebeurt, Paulus weet dat ieder mens er mag zijn voor God, dat je gekend en geliefd bent. Onze namen staan geschreven in het boek des levens, schrift hij een paar verzen eerder. De Heer is nabij! Laat daarom je vriendelijkheid aan de mensen zien en breng je zorgen samen met je dankbaarheid, bij God. Als je je erin oefent om zó te leven, dan zul je vrede ontvangen, vrede die alle denken te boven gaat.

Verheug je in de Heer, altijd – zo zingt ook Maria. Aan haar loflied gaat een bijzondere ontmoeting vooraf. Na het bezoek van de engel Gabriël is Maria niet stil in een hoekje gaan zitten. Integendeel, ze staat op, horen we en ze reist met spoed naar Elizabeth, van wie Gabriël gezegd heeft dat ze ook zwanger is.

Je ziet Maria al door de heuvels snellen, rennen, huppelen. Alsof ze de vreugdebode is uit het boek Jesaja die je tegemoet rent om het goede nieuws te verkondigen: “Hoe welkom is de vreugdebode die over de bergen komt aangesneld, die goed nieuws brengt, die redding aankondigt en zegt: uw God is koning”

Als een wervelende wind komt Maria aan bij het huis van Zacharias en Elizabeth. Dat stille huis, waar Elizabeth haar teruggetrokken bestaan leeft en Zacharias in stilzwijgen is gehuld. Daar staat Maria in de deuropening.

Ze zal iets geroepen hebben. Misschien gewoon: “Elizabeth, Elizabeth ben je daar?”

En dan doorbreekt Elizabeth de maanden van stilte en schudt ze de afzondering van zich af. Ze roept het uit: “Jij, gezegende onder de vrouwen”

Gezegende onder de vrouwen: dat is een eretitel uit oude bijbelverhalen. Zo worden in het Eerste Testament ook Jaël en Judith genoemd. Twee strijdbare, dappere vrouwen uit de geschiedenis van Israël. Vrijheidsstrijdsters, die vochten voor hun volk, voor het leven van hun mensen, voor een toekomst. Zo krijgen we hier een heel ander beeld van Maria te zien dan de nederige moeder, die vaak is geschilderd met kind op schoot, gehoorzaam, sereen en passief. Door Maria te verbinden met vrouwen als Jaël en Judith, krijgt haar moederschap een andere, diepere dimensie. Ze geeft leven aan een kind, een heel bijzonder kind. Maar tegelijkertijd gaat het veel verder. Maria geeft niet alleen leven aan een kind, maar aan een nieuwe toekomst.

De twee vrouwen vallen elkaar in de armen, prijzen elkaar gelukkig, en zingen. Natuurlijk zullen Elizabeth en Maria zich zorgen hebben gemaakt. Wat was dat voor wereld waarin hun kinderen terecht kwamen. En wat waren zij voor moeders: de een te oud, te laat nog zwanger geworden, de ander te jong, te vroeg zwanger. Maar, desondanks spat de vreugde uit het verhaal van vanmorgen. Maria en Elisabet zingen, met hart en ziel. Over hun kinderen, over een nieuwe toekomst en over God die voor die nieuwe toekomst garant staat. Maria zet in met een oud lied. Het is het lied dat ze kent uit de synagoge. Het lied van Hanna, de moeder van Samuel. Een loflied van formaat is het. Ze doorweeft het met haar eigen woorden, haar eigen leven, haar eigen hoop, haar eigen vreugde.

Wat hebben die twee vrouwen ons voor vandaag te zeggen? Het gaat om Gods kracht, die werk¬zaam is van generatie op generatie. En de vraag is vooral of we het willen en kunnen horen, of we daarnaar durven te verlangen.

Die vraag is in onze dagen heel belangrijk. Steeds meer mensen zien in dat het op het platte vlak van jagen en jachten, van kopen en winnen, van brood en spelen, uiteinde¬lijk geen leven is. Want op dat vlak word je niet gelukkig. Grote groepen mensen vallen uit de boot. Via andermans ellebogen worden ze van de rand geduwd.

Volgens de Schrift kan God dat niet aanzien, en schreeuwt dit onrecht om mededogen. God wil ons omkeren, en oefent aandrang op ons uit om mee te gaan op die andere weg. Dat gaat op Gods eigen manier, niet met man en macht, maar zoals bij vrouwen als Maria en Eli¬sabeth: door mensen te vragen zijn toekomst onder het hart te willen dragen.

Dat is een heel bijzondere vraag voor Adventstijd: willen jullie mijn toekomst dra¬gen. Van die vraag van God kun je angstig worden: hoe weet ik of zo iets onmogelijks wel waar is? (kunnen we net als Elizabeth en Zacharias vragen), en hoe moet dat dan con¬creet? (was de vraag van Maria aan de engel). Maar zij gaven zich gewonnen , allebei.

Willen jullie mijn toekomst dragen? Er is in de laatste weken voor Kerstmis al veel vroege kerstmuziek en glimmer en schetter, helaas. Kerstmis heeft een buiten- en een binnen¬kant. Maar ik hoop dat we in deze dagen ook verstilling en inkeer kunnen vinden, ons echt in verwachting kunnen voelen. In de voorbereiding op Kerstmis gaat het om de vraag of we op de uitkijk willen staan, waakzaam en met kracht. Opdat we ook zelf vreugdebode kunnen worden, als we Gods toekomst willen dragen.

Hebben wij voor Kopenhagen hoop? Deze week verschenen er in de media pessimistische posters met de regeringsleiders twintig jaar later, die achteraf concludeerden dat ze niets hadden gedaan. Dergelijke posters voeden hoewel goed bedoeld het tobberige beeld. Waarom geen posters met een lachende Angela Merkel op leeftijd, die vertelt dat ze het twintig jaar geleden goed gedaan heeft? Dat was een betere actie geweest. Het bange vermoeden bestaat dat 'het toch niks wordt'. Daartegen verzet het Evangelie zich - en Maria zingt daarvan, een revolutionair lied.

De klokken die de kerken vandaag laten horen, zou je ook kunnen horen als vreugdebodes, die hoop en moed rondbeieren. Zodat we gaan geloven dat het kán, waar Maria van zingt. Dát er hoop is. Laat ze dus maar luiden vanmiddag, die klokken. En meegalmen met Maria en Elizabeth. Om te vertellen er toch toekomst kan zijn. Dat God heeft omgezien naar zijn mensen en ons niet loslaat.

Dat geldt niet alleen voor ieder persoonlijk, maar ook voor de hele aarde. Misschien kan Maria ons de ogen openen. Zij is uitverkoren om Gods toekomst te dragen. Niet als klein willoos meisje. Maar als een gezegende onder de vrouwen. En ze heeft ja gezegd, ja, tegen de Gabriel, ja tegen Gods toekomst, tegen Gods komen in de wereld, ja

tegen Gods zoon, haar zoon.

En wij, nu, willen wij Gods toekomst dragen?

Amen